Coraz częściej trafiają do mnie osoby, które teoretycznie robią wszystko dobrze. Pielęgnacja jest przemyślana, zabiegi wykonywane regularnie, a mimo to skóra nie wygląda lepiej. Czasem wręcz zaczyna reagować gorzej niż wcześniej. Pojawia się większa wrażliwość, uczucie dyskomfortu, trudniej ją wyciszyć. W takich sytuacjach problem rzadko leży w samym zabiegu. Znacznie częściej chodzi o to, w jakim stanie ta skóra funkcjonuje na co dzień.

Skóra może sprawiać wrażenie wyciszonej, choć na poziomie komórkowym nadal utrzymuje się stan zapalny.

Czym jest inflamaging i dlaczego w praktyce ma tak ogromne znaczenie

Jednym z mechanizmów, który bardzo dobrze tłumaczy takie sytuacje, jest inflamaging – przewlekły stan zapalny o niskim nasileniu. To nie jest klasyczne zapalenie, które widać od razu. Skóra nie musi być wyraźnie zaczerwieniona ani zmieniona chorobowo. Może wyglądać stosunkowo dobrze, a jednocześnie funkcjonować w środowisku, które nie sprzyja regeneracji.

Na poziomie biologicznym dochodzi do utrzymującej się aktywacji układu zapalnego – zwiększa się produkcja cytokin prozapalnych, takich jak IL-6 czy TNF-α. Równolegle aktywują się enzymy odpowiedzialne za degradację kolagenu, czyli metaloproteinazy (MMP). Ten proces jest dodatkowo nasilany przez stres oksydacyjny, który uszkadza komórki i pogłębia cały mechanizm.

W praktyce oznacza to jedno: skóra traci zdolność do regeneracji. I to właśnie ten element najczęściej decyduje o tym, czy terapia przyniesie efekt.

Dlaczego skóra przestaje reagować na zabiegi

Jeśli w skórze utrzymuje się stan zapalny, zaburzona jest jej zdolność do regeneracji, dlatego nawet dobrze dobrane zabiegi nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, bo skóra zamiast się odbudowywać, pozostaje w trybie obronnym. Dopiero kiedy zmniejszamy intensywność i dajemy jej przestrzeń na wyciszenie, zaczyna reagować prawidłowo.

Problemem często nie jest brak działania, tylko brak warunków do regeneracji.

Co napędza przewlekły stan zapalny skóry

Inflamaging rzadko ma jedną przyczynę. W praktyce to efekt kilku nakładających się czynników.

Najsilniejszym czynnikiem środowiskowym pozostaje promieniowanie UV. To ono w największym stopniu odpowiada za tzw. fotostarzenie – uruchamia kaskadę zapalną, zwiększa produkcję cytokin i aktywuje enzymy degradujące kolagen.

Drugim istotnym elementem jest stres oksydacyjny. Wolne rodniki nie tylko uszkadzają komórki, ale też nasilają stan zapalny i aktywność MMP. W tym kontekście coraz więcej mówi się również o komórkach senescentnych, które wraz z wiekiem zaczynają wydzielać czynniki prozapalne i pogarszają środowisko skóry. To zjawisko jest powiązane z immunosenescencją, czyli starzeniem się układu odpornościowego.

Z mojego doświadczenia wynika, że bardzo duże znaczenie ma też bariera naskórkowa. Jej zaburzenie – często wynikające z nadmiaru aktywnych kosmetyków lub zbyt intensywnych procedur – bezpośrednio zwiększa reaktywność skóry i nasila stan zapalny. Coraz częściej zwraca się również uwagę na rolę mikrobiomu skóry, który wpływa na regulację odpowiedzi immunologicznej.

Do tego dochodzą czynniki ogólne: sen, dieta, przewlekły stres. Inflamaging nie jest tylko problemem skóry, jest to proces, który dotyczy całego organizmu.

Czy widać to w badaniach?

Nie ma jednego badania, które mierzy inflamaging, ale można go podejrzewać po niektórych markerach stanu zapalnego, takich jak CRP (szczególnie hs-CRP) , poziom cukru i insuliny, lipidów czy ferrytyny. Często widać ich efekt w wyglądzie skóry . Gdy organizm jest w stanie przewlekłego zapalenia, skóra zwykle daje to odczuć.

Co ma sens w pracy ze skórą w takim stanie

Najważniejsza zmiana polega na odwróceniu kolejności. Zamiast zaczynać od stymulacji, najpierw trzeba stworzyć warunki do regeneracji.

W praktyce oznacza to wyciszenie skóry, odbudowę bariery i poprawę tolerancji. Dopiero w kolejnym etapie wprowadzanie zabiegów, które mają szansę zadziałać.

To podejście jest mniej spektakularne na początku, ale daje znacznie bardziej stabilne i przewidywalne efekty.

Największym błędem nie jest zły zabieg. Największym błędem jest moment, w którym próbujemy go wykonać.